Komunikat legislacyjny e-Izby: Ochrona danych osobowych: Weryfikacja wieku w Internecie i AI w rekrutacji. Aktualne tendencje regulacyjne dla sektora e-commerce

Izba Gospodarki Elektronicznej przedstawia komunikat legislacyjny dotyczący dwóch aktualnych tendencji regulacyjnych w obszarze ochrony danych osobowych, które mogą mieć znaczenie dla przedsiębiorców z sektora e-commerce: rozwoju mechanizmów weryfikacji wieku w internecie w kontekście projektu ustawy o ochronie małoletnich przed dostępem do treści pornograficznych (druk sejmowy nr 2697) oraz stanowiska Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych („Prezes UODO”) w sprawie wykorzystania sztucznej inteligencji w procesach rekrutacyjnych.

I. Weryfikacja wieku w Internecie

Projekt ustawy i jego status

Rada Ministrów przyjęła w dniu 2 czerwca 2026 r. projekt ustawy o ochronie małoletnich przed dostępem do treści pornograficznych w internecie, który został skierowany do Sejmu jako druk nr 2697.

Projekt dotyczy przede wszystkim usługodawców umożliwiających dostęp do treści pornograficznych i nakłada na nich obowiązek stosowania mechanizmu weryfikacji wieku oraz uniemożliwienia małoletnim dostępu do takich treści. Jakkolwiek sama ustawa nie ma bezpośredniego wpływu na sektor e-commerce, to warto zwrócić uwagę na trend z niej wynikający, a w szczególności na coraz bardziej klarowny krajowy i unijny standard weryfikacji wieku w internecie, który w przyszłości może znaleźć zastosowanie w innych obszarach działalności cyfrowej.

Mechanizm weryfikacji wieku i kluczowe założenia

Zgodnie z projektem ustawy, mechanizm weryfikacji wieku nie może polegać na samodzielnej deklaracji wieku użytkownika. Jako zalecane rozwiązanie do weryfikacji wieku, wskazano wykorzystanie europejskiego portfela tożsamości cyfrowej (EUDI Wallet).

EUDI Wallet jest rozwiązaniem znanym przedsiębiorcom na gruncie eIDAS. Według założeń, taki cyfrowy portfel ma gwarantować ochronę prywatności jego posiadacza portfela, co niejako sugeruje zarówno projekt ustawy, jak i uzasadnienie – dostawca usług nie uzyska żadnych danych osobowych użytkownika poza informacją o spełnieniu warunku pełnoletności, a sam wystawca portfela nie uzyska informacji o tym, w jakich serwisach poświadczenie zostało użyte.

Z uwagi na fakt, że korzystanie z EUDI Wallet nie jest wskazane w projekcie jako jedyne dopuszczalne rozwiązanie, przedsiębiorcy nadal mogą wykorzystać inny, równoważny mechanizm. Oczywistym jest jednak, że tzw. „bramki wiekowe” nie zapewnią rozliczalności w omawianym zakresie. Przy wyborze odpowiedniego mechanizmu weryfikacji wieku, pomocne mogą być wytyczne wydane przez Komisję Europejską do art. 28 DSA oraz wytyczne brytyjskiego Ofcom do Online Safety Act.

Dlaczego to ważne dla sektora e-commerce?

Choć projektowana ustawa dotyczy dostępu do treści pornograficznych, kształtujący się mechanizm weryfikacji wieku może mieć zastosowanie w szerszym kontekście działalności e-commerce, przede wszystkim w następujących obszarach:

· Sprzedaż alkoholu online – zaproponowane w projekcie mechanizmy mogą być istotne z uwagi na zagadnienie weryfikacji wieku przy sprzedaży alkoholu w internecie wyłącznie po potwierdzeniu pełnoletności. Wdrożenie sprawdzonego standardu weryfikacji wieku (np. opartego na EUDI Wallet) mogłoby stanowić punkt odniesienia również dla tej sektora prowadzącego internetową sprzedaż produktów sensytywnych.

· Obowiązki dostawców internetowych platform handlowych (art. 28 DSA) – DSA zakazuje profilowania małoletnich na potrzeby prezentowania im reklam na platformach internetowych. Skuteczna weryfikacja wieku jest więc elementem niezbędnym do realizacji tych obowiązków – bez niej platforma nie jest w stanie stwierdzić, czy dany użytkownik jest osobą małoletnią, a tym samym czy wobec niego obowiązuje zakaz profilowania reklamowego.

· Usługodawca stosujący mechanizm weryfikacji wieku pozostaje administratorem danych osobowych odpowiedzialnym za zaprojektowanie tego procesu w sposób zgodny m.in. z zasadą Privacy by design oraz zasadami wynikającymi z art. 5 RODO –  w szczególności, zgodnie z treścią uzasadnienia projektu ustawy, dane pozyskane wyłącznie w celu potwierdzenia wieku nie powinny być wykorzystywane do marketingu, profilowania czy analiz statystycznych, jeżeli administrator nie jest w stanie wykazać istnienia ku temu właściwej podstawy prawnej przetwarzania.

Powyższe tendencje potwierdzają, że temat weryfikacji wieku w usługach cyfrowych będzie zyskiwał na znaczeniu regulacyjnym. Przedsiębiorcy z sektora e-commerce powinni śledzić te prace, uwzględniając je w planowaniu swoich rozwiązań technologicznych i procedur compliance.

II. Stanowisko Prezesa UODO na temat AI w rekrutacji

Prezes UODO skierował do Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej pismo (sygn. DPNT.0623.18.2026), w którym wskazał na potrzebę podjęcia prac nad przepisami zapewniającymi dodatkową ochronę kandydatów do pracy i pracowników przed dyskryminacją wynikającą ze stosowania systemów sztucznej inteligencji.

Główne ryzyka

Prezes UODO zwrócił uwagę na następujące zagrożenia związane z wykorzystaniem AI w rekrutacji:

· Dyskryminacja algorytmiczna – systemy AI mogą utrwalać uprzedzenia z danych treningowych, prowadząc do nierównego traktowania kandydatów (ze względu na płeć, wiek, niepełnosprawność itp.).

· Naruszenie zasady minimalizacji – narzędzia AI mogą analizować znacznie więcej informacji niż dopuszcza zamknięty katalog danych z art. 22¹ Kodeksu pracy, w tym dane szczególnych kategorii.

· Zautomatyzowane decyzje – RODO co do zasady zakazuje podejmowania decyzji opartych wyłącznie na zautomatyzowanym przetwarzaniu, które wywołują skutki prawne lub inne podobne skutki wobec kandydata (art. 22 RODO). Takie przetwarzanie byłoby dopuszczalne w przypadku istnienia wyraźnej podstawy prawnej dopuszczającej wykorzystanie AI w rekrutacji.

· Systemy wysokiego ryzyka – systemy AI stosowane w rekrutacji są kwalifikowane jako systemy wysokiego ryzyka zgodnie z AI Act, co wiąże się z obowiązkami w zakresie przejrzystości, nadzoru ludzkiego i dokumentacji technicznej.

Postulaty Prezesa UODO

Prezes UODO zwrócił się do Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z pytaniem, czy planowane są zmiany w prawie pracy wprowadzające dodatkowe gwarancje ochrony pracowników i kandydatów w kontekście stosowania AI. Zadeklarował jednocześnie eksperckie wsparcie UODO w pracach legislacyjnych, w związku z czym należy zachować szczególną czujność w zakresie ewentualnych prac legislacyjnych w tym obszarze.

Dlaczego to ważne dla sektora e-commerce?

Czynności rekrutacyjne są naturalnym elementem działalności każdego przedsiębiorcy z branży e-commerce. W ocenie autorki komunikatu, stanowisko Prezesa UODO potwierdza możliwość:

· Zwiększonego fokusu organu nadzorczego na stosowanie narzędzi AI w procesach HR – np. poprzez publikację poradników, wytycznych czy list kontrolnych.

· Przyszłych zmian legislacyjnych – w szczególności nowelizacji Kodeksu pracy w zakresie wprowadzenia dodatkowych gwarancji proceduralnych przy stosowaniu systemów AI w rekrutacji i zarządzaniu zasobami ludzkimi.

Co warto sprawdzić już teraz?

e-Izba rekomenduje podjęcie następujących działań:

· Przegląd stosowanych narzędzi AI w procesach rekrutacyjnych pod kątem zakresu przetwarzanych danych i zgodności z art. 22¹ Kodeksu pracy i kwalifikacji z art. 22 ust. 1 ROOD.

· Weryfikacja, czy stosowane narzędzia nie opierają się wyłącznie na zautomatyzowanym podejmowaniu decyzji bez udziału człowieka.

· Przeprowadzenie lub zaktualizowanie analizy ryzyka, w tym oceny skutków dla ochrony danych (DPIA), w związku z ewentualnym wykorzystywaniem narzędzi AI w rekrutacji.

Jakie działania podejmie e-Izba?

e-Izba będzie na bieżąco monitorować przebieg prac legislacyjnych nad projektem ustawy o ochronie małoletnich przed dostępem do treści pornograficznych w internecie (druk nr 2697) oraz rozwój regulacyjny w zakresie mechanizmów weryfikacji wieku, w tym zalecenia lub obowiązek wykorzystywania EUDI Wallet. Będziemy również śledzić stanowiska Prezesa UODO dotyczące wykorzystania sztucznej inteligencji w zatrudnieniu oraz ewentualne prace legislacyjne.